Czym są dystraktory?
Dystraktory to wszelkie czynniki, które odciągają naszą uwagę od chwili obecnej, zaburzają koncentrację i utrudniają wejście w Stan Flow. To one blokują pełne zanurzenie w zadaniu lub przerywają przepływ, zanim zdążymy go rozwinąć. W drugim tygodniu pierwszej części kursu uczysz się je rozpoznawać, neutralizować i wykorzystywać jako drogowskazy. Poznajesz cztery główne typy dystraktorów – zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych – oraz mechanizmy ich działania. Świadomość tych mechanizmów pozwala nie tylko odzyskać uwagę, ale też przekształcać przeszkody w sygnały do zmiany rytmu, środowiska i nastawienia.
Rodzaje dystraktorów Flow
1. Wewnętrzne: Myśli, emocje i wewnętrzne stany, które odciągają uwagę.
4. Wynikające z planowania: Zakłócenia wynikające z nieefektywnego zarządzania czasem i zadaniami.
- Lęk, nuda, perfekcjonizm, wewnętrzny krytyk.
- Niepokój
- Stres
- Niskie poczucie własnej wartości
- Nierozwiązane problemy - gonitwa myśli
- Zmęczenie psychiczne
- Głód, zmęczenie
- Zmęczenie decyzyjne.
(Csíkszentmihályi, 1990)
2. Społeczne: Zakłócenia spowodowane przez interakcje społeczne.
3. Kontekstowe: Zakłócenia wynikające z otoczenia lub technologii.
2. Społeczne: Zakłócenia spowodowane przez interakcje społeczne.
- Przerwania przez innych, powiadomienia, presja oczekiwań, porównania społeczne
- Prośby o pomoc
- Rozmowy z kolegami (Mak i Lui, 2012)
- Konflikty interpersonalne (De Dreu i in., 2004)
- Niespodziewane spotkania.
3. Kontekstowe: Zakłócenia wynikające z otoczenia lub technologii.
- Chaos przestrzenny, hałas, zła ergonomia, zbyt dużo bodźców.
- Powiadomienia na telefonie
- Social media (Mark i in., 2017)
- Hałas w biurze (Mak i Lui, 2012)
- Niewygodne miejsce pracy (Haynes, 2008; Pereira i in., 2019).
4. Wynikające z planowania: Zakłócenia wynikające z nieefektywnego zarządzania czasem i zadaniami.
- Zbyt długa lista zadań, brak pierwszego kroku
- Brak priorytetów i jasnych celów
- Przeciążenie zadaniami (np. rozproszenie mailami tzw. email stress; Kushlev i Dunn, 2015)
- Nierównowaga w poziomie wyzwania w stosunku do umiejętności.

Co się dzieje w mózgu, gdy działają dystraktory?
- Wewnętrzne: Nadaktywność kory przedczołowej i układu limbicznego; wzrost kortyzolu; zakłócenie zdolności koncentracji.
- Społeczne: Aktywacja „społecznego mózgu” (sieci domyślnej); utrata autonomii poznawczej; zwiększona wrażliwość na ocenę.
- Kontekstowe: Układ limbiczny odbiera środowisko jako sygnał zagrożenia; aktywacja trybu walki/ucieczki; spadek funkcji wykonawczych.
- Planistyczne: Przeciążenie funkcji wykonawczych; zahamowanie inicjacji działania; brak aktywacji dopaminowej niezbędnej do wejścia w Flow.
Źródła do lekcji
- Andrews, S., Ellis, D. A., Shaw, H., & Piwek, L. (2015). Beyond self-report: Tools to compare estimated and real-world smartphone use. PloS one, 10(10), e0139004.
- De Dreu, C. K., Van Dierendonck, D., & Dijkstra, M. T. (2004). Conflict at work and individual well‐being. International journal of conflict management, 15(1), 6-26.
- Haynes, B. P. (2008). The impact of office comfort on productivity. Journal of facilities management, 6(1), 37-51.
- Kushlev, K., & Dunn, E. W. (2015). Checking email less frequently reduces stress. Computers in Human Behavior, 43, 220-228.
- Liu, W., Hu, H., Zhou, C., Bian, Y., & Liu, J. (2021). Exploring the role of distraction in weak flow–performance link based on vr searching tasks. Applied Sciences, 11(13), 5799.
- Mak, C. M., & Lui, Y. P. (2012). The effect of sound on office productivity. Building Services Engineering Research and Technology, 33(3), 339-345.
- Mark, G., Iqbal, S., & Czerwinski, M. (2017, September). How blocking distractions affects workplace focus and productivity. In Proceedings of the 2017 ACM International Joint Conference on Pervasive and Ubiquitous Computing and Proceedings of the 2017 ACM International Symposium on Wearable Computers (pp. 928-934).
- Mark, G., Gudith, D., & Klocke, U. (2008, April). The cost of interrupted work: more speed and stress. In Proceedings of the SIGCHI conference on Human Factors in Computing Systems (pp. 107-110).
- Pereira, M., Comans, T., Sjøgaard, G., Straker, L., Melloh, M., O'Leary, S., ... & Johnston, V. (2019). The impact of workplace ergonomics and neck-specific exercise versus ergonomics and health promotion interventions on office worker productivity: A cluster-randomized trial. Scandinavian journal of work, environment & health, 45(1), 42-52.
- Thornton, B., Faires, A., Robbins, M., & Rollins, E. (2014). The mere presence of a cell phone may be distracting. Social Psychology.
- Ward, A. F., Duke, K., Gneezy, A., & Bos, M. W. (2017). Brain drain: The mere presence of one’s own smartphone reduces available cognitive capacity. Journal of the association for consumer research, 2(2), 140-154.